E-recepta - 13 WAŻNYCH PYTAŃ (I ODPOWIEDZI) Drukuj
Ocena użytkowników: / 1
SłabyŚwietny 

E-RECEPTA
13 WAŻNYCH PYTAŃ (I ODPOWIEDZI)

Do 7 stycznia 2020 r. recepty będą mogły być wystawiane w formie papierowej. Tak stanowi ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia. Po tym terminie ich miejsce zajmą – co do zasady – elektroniczne recepty. Jak przebiega proces ich implementacji z perspektywy Ministerstwa Zdrowia? Co o e-receptach lekarze wiedzieć po prostu muszą? O pakiecie wiedzy, bez której nie da się wystartować z Eweliną Stępniewską (CSIOZ) rozmawia Magdalena Janiszewska.

Z Eweliną Stępniewską, członkiem zespołu Wydziału Wdrożeń Systemu P1 w Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, specjalistą ds. e-recepty
rozmawia Magdalena Janiszewska.

EWELINA STĘPNIEWSKA Od października 2018 roku członek zespołu Wydziału Wdrożeń Systemu P1 w Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, specjalista ds. e-recepty. Posiada wieloletnie doświadczenie, w zakresie kontroli wewnętrznej oraz prowadzenia szkoleń dla nowo zatrudnionych pracowników w firmach komercyjnych. (Fot. z archiwum E.S.)Magdalena Janiszewska: Jakie zmiany wprowadza e-recepta, szerzej system gabinetowy?

Ewelina Stępniewska: Brak papierowej recepty. Dokumentem, który wystawia lekarz lub inny uprawniony pracownik medyczny jest dokument elektroniczny, widoczny na ekranie monitora w oprogramowaniu gabinetowym. Dokument ten jest podpisywany podpisem elektronicznym (lekarz ma możliwość podpisania e-recepty certyfikatem ZUS, profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym). Zmienia się też nazewnictwo. W praktyce oznacza to, że na jednej e-recepcie znajduje się jeden lek (jedna e-recepta = jeden lek). Kilka e-recept (maksymalnie pięć) ujmowanych jest w tzw. receptę zbiorczą (pakiet recept). Każdą e-receptę pacjent ma prawo zrealizować w innej aptece. Co ważne, zanim opuści gabinet lekarski, może otrzymać:

  • wydruk informacyjny o e-receptach (lekarz przekazuje go pacjentowi i nie musi już przybijać dodatkowych pieczątek, czy składać dodatkowych podpisów).
  • SMS (wysłany z Systemu P1), w treści którego podany będzie czterocyfrowy kod dostępowy. By pacjent mógł zrealizować e-receptę w aptece winien podać kod wraz ze swoim numerem PESEL.
  • e-mail z załącznikiem (wydruk informacyjny w formacie pdf). By e-recepta w tej postaci mogła zostać zrealizowana w aptece, farmaceuta musi sczytać kod kreskowy z ekranu telefonu pacjenta lub poprosić go o podanie czterocyfrowego kodu dostępowego. Ten znajduje się na wydruku wraz z numerem PESEL.

Jeśli pacjent chce otrzymywać SMS-owe lub e-mailowe powiadomienia o e-receptach, musi skorzystać z bezpłatnej aplikacji Ministerstwa Zdrowia i zalogować się – za pośrednictwem profilu zaufanego (ew. banku internetowego) – do Internetowego Konta Pacjenta. IKP dostępne jest pod adresem: pacjent.gov.pl. Każdy obywatel ma już założone tam konto. Sęk w tym, że dostęp do historii swojego zdrowia można uzyskać dopiero po zalogowaniu się. »

I jeszcze jedno. Podczas wystawiania e-recepty należy zwrócić uwagę na to, czy wszystkie dane, które powinny się na niej znaleźć, faktycznie zostały tam ujęte (dane dotyczące podmiotu, w którym wystawiono e-receptę; dane osoby wystawiającej e-receptę, dane dotyczące przepisanego leku, bacząc szczególnie na leki psychotropowe/środki odurzające itd.).

M.J.: Skoro o lekach mowa… Elektroniczna recepta obejmuje leki refundowane i nierefundowane?

E.S.: Zgadza się. E-recepta dotyczy wszystkich leków, zarówno tych refundowanych, jak i nierefundowanych. W tym przypadku nie ma żadnych odstępstw.

M.J.: Ale wyjątki od e-recepty jednak są?

E.S.: Od stycznia 2020 roku w obiegu mogą pozostać tylko recepty w postaci elektronicznej tzw. e-recepty. Wyjątkami są, określone w ustawie Prawo Farmaceutyczne art. 95b, recepty pro auctore i pro familiae (wersja elektroniczna lub papierowa), recepty transgraniczne, recepty weterynaryjne, recepty na leki z importu docelowego, recepty dla osób o nieustalonej tożsamości oraz w przypadku zaistnienia sytuacji braku dostępu do Systemu P1 (awaria prądu, brak dostępu do sieci internetowej) – wersja papierowa.

M.J.: Skoro recepta papierowa przechodzi w pewnym sensie do lamusa, to co powinien zrobić lekarz, żeby rozpocząć pracę z jej nową wersją? Na co powinien zwrócić uwagę przy jej wypełnianiu?

E.S.: Odpowiadając na pani pierwsze pytanie – wszystko zależy od formy zatrudnienia. Jeśli lekarz (pielęgniarka, położna także) jest zatrudniony w podmiocie leczniczym, np. w szpitalu czy w przychodni, to ta właśnie placówka musi mu zapewnić dostęp do funkcjonalności e-recepty w systemie gabinetowym. Pracownik ma jedynie obowiązek posiadania podpisu elektronicznego (e-ZLA, profil zaufany). Inaczej rzecz się ma, gdy lekarz (pielęgniarka, położna) prowadzi indywidualną praktykę i posiada system gabinetowy. Wtedy winien podłączyć się do Systemu P1 (wygenerować certyfikaty) oraz zaktualizować system gabinetowy o funkcjonalność e-recepty. Jeśli zaś lekarz (pielęgniarka, położna) ma własną praktykę, ale nie dysponuje systemem gabinetowym, to musi podłączyć się do systemu P1 (wygenerować certyfikaty), zaopatrzyć się w system gabinetowy umożliwiający wystawianie e-recepty lub korzystać z gabinet.gov.pl logując się poprzez profil zaufany. Instrukcja, jak podłączyć się do Systemu P1, znajduje się pod tym linkiem: https://www.youtube.com/playlist?list=PLzPRusQntEImGVr--SxCPg90OCA91HoCn

Pyta pani, jak prawidłowo wypełnić e-receptę. W dużej mierze to systemy gabinetowe, po wprowadzeniu pewnych ustawień, wiele danych będą uzupełniać automatycznie. Zresztą tę kwestię reguluje prawo farmaceutyczne, art. 96a. Jeżeli ktoś korzystał już z systemu gabinetowego i drukował recepty korzystając ze sprzętu komputerowego, to nie będzie miał problemu z e-receptą. Dlaczego? Bo dostawcy oprogramowania stworzyli moduł e-recepty w analogiczny sposób.

M.J.: Nie wszystko da się zautomatyzować. Co w sytuacji, gdy lekarz popełni błąd, wystawiając elektroniczną receptę?

E.S.: Do momentu złożenia podpisu elektronicznego może ją jeszcze poprawić. Jeśli błąd wykryje dopiero farmaceuta (w aptece), wówczas lekarz, który wystawił taką e-receptę, musi ją anulować i wystawić nową. Nie ma bowiem możliwości korekty dokumentu, który został już podpisany.

M.J.: Pójdźmy dalej. W jakich sytuacjach lekarz nie wygeneruje kodu dostępowego?

E.S.: Istnieją dwie sytuacje, w których będzie to niemożliwe. Pierwsza dotyczy noworodka z nieprzypisanym jeszcze numerem PESEL. Druga – obcokrajowca, który takowego numeru w Polsce nie posiada. System P1 generuje kod dostępowy wyłącznie w połączeniu z numerem PESEL.

M.J.: Czy w takim razie lekarz może wystawić e-receptę obcokrajowcowi?

E.S.: Owszem. W tym przypadku lekarz musi jednak wydrukować pacjentowi wydruk informacyjny lub przekazać mu ten wydruk w formie elektronicznej (np. przesłać e-mailem w postaci pdf.) Dopiero wtedy pacjent niebędący obywatelem Polski udaje się z nim do apteki. Do realizacji recepty farmaceucie potrzebny będzie wydruk informacyjny z urządzenia mobilnego, np. z telefonu.

M.J.: E-recepta a brak połączenia z Internetem. To wcale nie takie nieprawdopodobne. Co wtedy?

E.S.: Pracownik medyczny może wówczas wystawić receptę w postaci papierowej. Wszystko zgodnie z prawem farmaceutycznym, mówi o tym art. 95b ust. 2.

M.J: Skąd lekarz będzie pobierał pulę recept, z NFZ czy P1?

E.S.: Lekarz (pielęgniarka/położna również), który korzysta z systemu gabinetowego, nie musi wnioskować o przyznanie zakresu numerów recept (zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia w sprawie recept). Dlaczego? Bo ów system sam je nadaje.

M.J: Nie wszyscy lekarze wystawiają w ciągu roku ogrom recept. Są tacy, którzy robią to sporadycznie. Czy oni też muszą zakupić system gabinetowy?

E.S.: Lekarz nie ma obowiązku zakupu systemu gabinetowego. CSIOZ przygotowało aplikację dostępną pod adresem: gabinet.gov.pl. Umożliwia ona realizację podstawowych czynności takich jak: wystawienie m.in. dokumentu e-recepty, e-skierowania oraz przyjęcie do realizacji e-skierowania. By zalogować się do aplikacji, trzeba posiadać profil zaufany.

M.J: A do jakich danych pacjenta lekarz będzie miał dostęp?

E.S.: Do tych, do których upoważni go pacjent. Jeżeli pacjent – za pośrednictwem IKP – nada wybranemu lekarzowi dostęp do wszystkich wystawionych dla niego e-recept, e-skierowań, wizyt, to siłą rzeczy medyk będzie tą wiedzą dysponował. Zgodnie z ustawą o e-zdrowiu lekarz POZ, wskazany przez pacjenta w deklaracji POZ, będzie miał dostęp do wszystkich wystawionych i zrealizowanych e-recept, e-skierowań, wizyt odbytych w ramach NFZ od 2008 r. Za pośrednictwem IKP pacjent może jednak wyrazić swój sprzeciw i nie zgodzić się na to, by lekarz miał dostęp do wszystkich informacji dotyczących jego zdrowia.

M.J: Czy pacjent ma możliwość zrealizować e-receptę częściowo? I co to oznacza dla lekarza?

E.S.: Taka opcja została przez nas przewidziana. Istnieje możliwość częściowej realizacji e-recepty, tzn. w przypadku wypisania przez lekarza kilku opakowań tego samego leku na e-recepcie możliwe jest wydanie pacjentowi jednego opakowania i zaznaczenie „częściowej realizacji”. Natomiast przy kolejnej wizycie pacjenta możliwe jest wydanie pozostałych opakowań tego leku i oznaczenie odpowiednio „całkowitej realizacji”. Jeżeli pacjent zrealizuje receptę częściowo – przykładowo wykupi jedno opakowanie z trzech – to dalsza realizacja pozostałych dwóch musi się odbyć w tej samej aptece/punkcie aptecznym.

M.J: Porozmawiajmy o sytuacjach niecodziennych. Pacjent był u lekarza, dostał e-receptę, nie zrealizował jej od razu, zmarł… Jego rodzina, która dysponuje kodem dostępowym, udaje się do apteki i…

E.S.: I recepty nie zrealizuje. Takie sytuacje mogą mieć miejsce, co więcej zdarzają się. System P1 jest idealnym narzędziem eliminującym przypadki nadużyć, ponieważ z poziomu systemu aptecznego walidowany jest nr PESEL. Aptekarz uzyska informację, że pacjent zmarł.