logowanie



Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 43 gości 
Kształcenie lekarzy - Kształcenie podyplomowe – problem palący nie tylko lekarzy Drukuj
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Kształcenie podyplomowe – problem palący nie tylko lekarzy

11 czerwca 2019 r. odbyło się w Warszawie kolejne posiedzenie Krajowej Rady Egzaminów Lekarskich (KREL) – zespołu specjalistów opiniującego wszystkie sprawy związane z Lekarskim Egzaminem Końcowym (LEK), Lekarsko-Dentystycznym Egzaminem Końcowym (LDEK), Państwowym Egzaminem Specjalistycznym (PES) i Państwowym Egzaminem Nostryfikacyjnym (PEN).

Dlaczego zatem tak wiele osób nie zdało? Może wpływ na wyniki miały wprowadzone ostatnio zmiany w nauczaniu na ostatnich latach studiów? Czy uczelnie medyczne nie poradziły sobie z tym problemem?

Spotykamy się średnio dwa razy w roku, zwykle po zakończonej sesji egzaminacyjnej wiosennej i jesiennej, aby podsumować sprawy związane z kształceniem naszych medyków. To na tym forum odbywają się burzliwe dyskusje dotyczące m.in. jawności pytań testowych, wykazu literatury, dostępności obowiązujących kursów, staży, działania systemu SMK, przygotowania i sprawności organizacyjnej CMKP i CEM. Stąd biorą się moje liczne telefony i maile do koleżanek i kolegów z prośbą o opinie. Staram się bowiem przedstawić w tym gremium rzeczywiste problemy, z którymi borykają się na co dzień lekarze w trakcie specjalizacji.

W czerwcowym spotkaniu wzięli udział członkowie KREL, tj. przewodnicząca prof. Jadwiga Słowińska-Srzednicka, prof. Teresa Jackowska, prof. Wojciech Zgliczyński, prof. Jacek Imiela, prof. Paweł Lampe, prof. Romuald Krajewski, prof. Jerzy Kruszewski, prof. Mariusz Klencki (dyrektor CEM). Ministerstwo Zdrowia reprezentowała p. Barbara Bańczak-Mysiak.

 

Tradycyjnie już prof. Mariusz Klencki przedstawił i omówił wyniki wiosennej sesji egzaminacyjnej. Jeżeli chodzi o PES i LDEK, była to najgorsza sesja w ostatnich latach. Do LEK-u zgłoszono w całym kraju 2966 osób, aż 580. egzaminowanych nie zaliczyło testu (19,6%). Absolwenci, którzy uzyskali dyplom przed 2017 r., przystąpili do egzaminu ponownie w liczbie 406. W tym gronie nie zaliczyło egzaminu aż 66% osób. Łącznie nie zaliczyło egzaminu 25% zdających. Lekarze dentyści przystąpili do egzaminu 2 lutego 2019 r. Do LDEK zgłoszono 859 osób, a zdawało 679, czyli na egzamin zgłosiło się tylko 79% dentystów. Aż 29,7% zdających nie zaliczyło pozytywnie egzaminu.

Najwięcej trudności, o dziwo, sprawiły zdającym pytania z zakresu medycyny ratunkowej, chirurgii, ginekologii, bioetyki, prawa medycznego i zdrowia publicznego. Zdający nie przygotowali się odpowiednio czy egzamin był trudniejszy niż zwykle? Średnie wskaźniki stopnia trudności, jak wynika z obliczeń, nie były wysokie. Dlaczego zatem tak wiele osób nie zdało? Może wpływ na wyniki miały wprowadzone ostatnio zmiany w nauczaniu na ostatnich latach studiów? Czy uczelnie medyczne nie poradziły sobie z tym problemem?

Jeszcze gorzej wygląda statystyka absolwentów uczelni zagranicznych: LDEK nie zaliczyło 72,7% egzaminowanych, a wśród absolwentów studiów anglojęzycznych – 61,5%. LEK nie zdało aż 83,3% osób, z uczelni zagranicznych – 62,1%. Dlaczego tak się stało? Odpowiedź może przynieść jedynie szczegółowa analiza. A ta wymaga spotkania z rektorami wyższych uczelni medycznych.

Z podsumowania wyników egzaminów wyłonił się ranking polskich uczelni najlepiej przygotowujących absolwentów do egzaminu oraz do wykonywania zawodu. Jest mi niezmiernie przykro, że nasz wrocławski Uniwersytet Medyczny, następca mojej Alma Mater – Akademii Medycznej we Wrocławiu
– wypadł źle, a w wynikach LDEK nawet bardzo źle.

W PES w sesji wiosennej 2019 wzięło udział 2226 lekarzy, z czego 1964 uzyskało tytuł specjalisty, tzn. że 21,6% „oblało” egzamin. W stosunku do poprzednich sesji wynik zdających wyraźnie się poprawił. W ostatniej sesji nie odbyły się egzaminy z zakresu diagnostyki laboratoryjnej, endokrynologii ginekologicznej, intensywnej terapii, kardiologii dziecięcej, mikrobiologii lekarskiej, urologii, neuropatologii. W pozostałych dziedzinach egzamin był dwuczęściowy – testowy i ustny. W dziedzinach takich jak: audiologia, angiologia, chirurgia klatki piersiowej, chirurgia plastyczna, choroby płuc dzieci, farmakologia kliniczna, medycyna lotnicza, medycyna morska i tropikalna, medycyna nuklearna, genetyka, seksuologia, perinatologia, toksykologia, transfuzjologia, urologia dziecięca, pediatria metaboliczna, gdzie liczba zdających nie przekraczała 10 osób, egzamin był jednoczęściowy – ustny. W tych niszowych dziedzinach prawie wszyscy uzyskali dyplom specjalisty.

Najliczniej lekarze przystąpili do egzaminu z zakresu chorób wewnętrznych – z 239 osób nie zdało 49 (20,5%); do kardiologii przystąpiło 150 osób, a nie zdały 42 (28,0%); do egzaminu z ortopedii i traumatologii zgłosiło się 149 osób, poniżej progu było 31 (20,8%); do egzaminu z pediatrii przystąpiło 139 osób, nie zdało 39 (28,1 %); do egzaminu z medycyny rodzinnej przystąpiło 125 osób, nie zdało 15 (12,0%). Co ciekawe, najwięcej błędnych odpowiedzi towarzyszyło testowi z wiedzy o szczepieniach. Z chirurgii ogólnej było tylko 111 zdających, egzaminu nie zaliczyło 21 osób (18,9 %). Niska zdawalność w położnictwie i ginekologii oraz w psychiatrii to 20,3% i 20,9%. Duży odsetek negatywnie zdanych egzaminów przypadł w tej sesji na radiologię i diagnostykę obrazową, bo aż 26,5%.

Statystycznie najtrudniej jest jednak zdobyć dyplom specjalisty w takich dziedzinach medycyny jak: diagnostyka laboratoryjna, medycyna pracy, balneologia i medycyna fizykalna, toksykologia kliniczna, gdzie odsetek niezaliczonych egzaminów od wielu lat utrzymuje się na poziomie prawie 30%. Pocieszające jest to, że lekarze wykazują się wytrwałością i konsekwencją, ponieważ w latach 2009-2018 aż 95% zdających uzyskało dyplom specjalisty. Nie w każdym przypadku udało się to za pierwszym podejściem.

Gwoli przypomnienia – 1 maja 2017 r. zmieniono regulamin przeprowadzania egzaminów ustnych PES. Nakazuje on, aby zdający odpowiedział na wszystkie wylosowane pytania. Wprowadzono siedmiostopniową skalę, dodając ocenę dyskwalifikującą (tzw. jedynkę). Jej postawienie skutkuje tym, że osoba zdająca uzyskuje negatywny wynik egzaminu. Ocena 2 (tzw. dwójka) z jednego zadania nie przerywa egzaminu ustnego, i jeżeli z pozostałych pytań oceny będą wyższe, zdający może uzyskać dyplom specjalisty nawet ze średnią 2,8.

Ponadto egzaminatorzy muszą uzasadnić w protokole egzaminacyjnym wystawioną ocenę, szczególnie negatywną. Uregulowano także kwestie związane z zadawaniem pytań pomocniczych – może je formułować tylko jeden członek zespołu egzaminacyjnego, który zadał pytanie główne. Tylko ten egzaminator może wymagać odpowiedzi na przedstawione zadanie i pytania dodatkowe. Ustawowo nakazane jest, aby egzamin został przeprowadzony przez minimum czteroosobową komisję. Ponadto, każdy członek zespołu egzaminacyjnego składa oświadczenie o bezstronności wobec zdających. Jeżeli wystąpią okoliczności uniemożliwiające złożenie takiego oświadczenia, przewodniczący zespołu egzaminacyjnego wyklucza tego członka z zespołu na czas trwania egzaminu tego zdającego, jednak w komisji musi pozostać co najmniej trzech egzaminatorów.

Czerwcowe spotkanie KREL odbywało się w gorącej atmosferze, i to nie tylko z powodu upałów. Zostaliśmy poinformowani, że na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacyjnego ukazał się projekt ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty znacznie różniący się od tego, który był konsultowany z Naczelną Izbą Lekarską. Minister zaproponował m.in. obniżenie progu zaliczenia LEK/LDEK do 50% pytań, wymóg wprowadzenia 70% pytań publicznie znanych przed egzaminem, wprowadzenie egzaminu międzymodułowego PEM, który da możliwość nadania większej samodzielności i odpowiedzialności specjalizującemu się lekarzowi, zasadę, zgodnie z którą kierownikiem specjalizacji będą mogli być tylko lekarze pracujący w pełnym wymiarze godzin w ośrodku akredytowanym do specjalizacji itp.

Opinia w uzasadnieniu projektu rządowego brzmi: „Od sprawności bowiem przygotowania lekarzy do wykonywania zawodu opartego o aktualną i weryfikowaną odpowiednimi narzędziami wiedzę medyczną zależy skuteczność i jakość udzielania świadczeń zdrowotnych, które odgrywają kluczową rolę we właściwym zabezpieczeniu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia”. Trudno się z nim nie zgodzić, jednak wszyscy mamy obawy, czy te wprowadzone już i proponowane zmiany nie sprawią, iż chętnych do kierowania specjalizacją będzie ubywać. Podobnie jak miejsc akredytacyjnych. Motywacji brakuje bowiem zarówno lekarzom specjalistom, jak i szpitalom. Rząd ma za zadanie zwiększyć liczbę lekarzy specjalistów tak, aby poprawić statystyki na forum Europy, a my mamy obawy o jakość kształcenia przyszłych lekarzy, gdyż na kształcenie i weryfikację wiedzy też są potrzebne dodatkowe środki finansowe, których w projekcie nie uwzględniono.

Ponieważ doświadczenie i statystyka mówią, że w sesji jesiennej zdający osiągają lepsze wyniki, życzę wszystkim przygotowującym się do egzaminów sukcesu.

dr n. med. Dorota Radziszewska
członek Krajowej Rady Egzaminów Lekarskich

LEK – absolwenci rocznika 2018

uczelnia

liczba absolwentów, którzy przystąpili do LEK

zdało LEK

odsetek absolwentów, którzy zdali LEK [%]

w trakcie zdawania (1 niepowodzenie)

w trakcie zdawania (2 niepowodzenia)

„trwałe” niepowodzenie (3 lub więcej niepowodzeń)

odsetek absolwentów z „trwałym” niepowodzeniem [%]

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

207

202

97,6

5

 

0

0,0

Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy

170

163

95,9

1

6

0

0,0

Gdański Uniwersytet Medyczny

210

201

95,7

3

6

0

0,0

Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

162

147

90,7

4

11

0

0,0

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

496

458

92,3

13

25

0

0,0

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

243

236

97,1

3

4

0

0,0

Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

176

167

94,9

2

7

0

0,0

Uniwersytet Medyczny w Lublinie

281

255

90,7

3

23

0

0,0

Uniwersytet Medyczny w Łodzi

457

406

88,8

14

37

0

0,0

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

246

215

87,4

7

24

0

0,0

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

42

41

97,6

 

1

0

0,0

Warszawski Uniwersytet Medyczny

439

412

93,8

13

14

0

0,0

RAZEM

3129

2903

92,8

68

158

0

0,0

 

Wyniki LDEK II 2019 – absolwenci polscy

Lp.

Uczelnia

Średni wynik

Liczba zdających

Wynik pozytywny

1.

UM Gdańsk

135,2

20

19

2.

WUM Warszawa

133,8

35

33

3.

UM Białystok

132,8

17

17

4.

CMUJ Kraków

130,8

44

42

5.

ŚlUM Zabrze

130,6

63

55

6.

UM Lublin

128,5

41

36

7.

PUM Szczecin

126,9

39

33

8.

UM Łódź

126,9

98

84

9.

UM Poznań

121,1

30

22

10.

UM Wrocław

118,9

47

31

 

 

127,9

434

372

Źródło: CEM. Za zgodą i wiedzą prof. dr. hab. n. med. Mariusza Klenckiego,
dyrektora CEM