logowanie



Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 48 gości 
Wspomnienie pośmiertne - Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Jethon Drukuj
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Jethon

18.02.1929-18.01.2015 r.

wieloletni kierownik Katedry i Zakładu Higieny Akademii Medycznej we Wrocławiu,
ceniony, oddany pracy z młodzieżą nauczyciel akademicki.

Kierowana przez Niego w latach 1992-1999 Katedra i Zakład Higieny

po raz pierwszy wykorzystała własny warsztat naukowy, modyfikując również treści programowe nauczania, zbliżając je do wymogów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

18 stycznia 2015 roku zmarł prof. dr hab. Zbigniew Jethon. Nie zdawałem sobie sprawy, że to musi kiedyś nastąpić. Z Panem Profesorem, a później po latach, po prostu ze Zbyszkiem, byłem związany od 1994 roku, kiedy to rozpocząłem pracę w Katedrze Higieny ówczesnej Akademii Medycznej we Wrocławiu na stanowisku asystenta. Pamiętam pierwsze moje spotkanie z Panem Profesorem, kiedy przyszedłem do Katedry Higieny przedstawić się przed konkursem na stanowisko asystenta. Pan Profesor rozmawiał ze mną niezwykle swobodnie, pytając m.in. o zainteresowania pozazawodowe (kultura, sztuka). Później przekonałem się, jak ogromną wiedzę posiadał nie tylko z dziedzin naukowych, którymi się zajmował, ale także z szerokiego wachlarza Jego różnorodnych zainteresowań.

Był człowiekiem niezwykle dumnym, skromnym i prawym, o niepowtarzalnej kulturze osobistej. Był stanowczy w swoich decyzjach, ale także skory do dyskusji i zmiany poglądu, jeśli przemawiały za tym racjonalne argumenty. Był także promotorem mojej pracy doktorskiej, której tezy ogniskowały się raczej w obszarze patologii i onkologii, lecz Pan Profesor nigdy nie hamował pomysłów swoich podopiecznych. To właśnie Profesor Zbigniew Jethon zaraził mnie tematami badań (które do tej pory są kontynuowane w kierowanej przeze mnie Katedrze Histologii i Embriologii) związanych z melatoniną, metalotioneinami, stresem oksydacyjnym oraz wpływem wysiłku fizycznego na zmiany w różnych narządach organizmu człowieka na poziomie molekularnym i mikroskopowym.

Pan Profesor stworzył od podstaw warsztat badawczy Katedry Higieny AM we Wrocławiu i dzięki Jego wysiłkom w połowie lat 90. została ona wyposażona w nowoczesny spektrofotometr oraz aparat do wysokosprawnej chromatografii cieczowej – HPLC. W Katedrze Higieny zaczęły powstawać prace oparte na badaniach biochemicznych, dotyczące wpływu różnych ksenobiotyków środowiskowych (metale ciężkie, benzo(a)piren i in.) na enzymy antyoksydacyjne komórek kluczowych narządów organizmu (nerki, wątroba, mięsień sercowy, mózg). Były również publikowane rezultaty związane z detoksykacyjną, antyoksydacyjną oraz antyapoptotyczną rolą metalotionein, a także ich rolą w przebiegu intensywnego wysiłku fizycznego. Profesor Zbigniew Jethon przy współpracy z prof. Jerzym Rabczyńskim (wówczas kierownikiem Katedry i Zakładu Anatomii Patologicznej) oraz dzięki zaangażowaniu dr hab. Marzenny Podhorskiej-Okołów, uruchomił pracownię umożliwiającą badania wpływu intensywnego wysiłku fizycznego na organizm zwierząt doświadczalnych (np. jednocześnie intoksykowanych różnymi ksenobiotykami środowiskowymi). Można sparafrazować słowa JM rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Marka Ziętka, wypowiedziane podczas Senatu Żałobnego, że tak naprawdę prawdziwa naukowo-dydaktyczna działalność Katedry i Zakładu Higieny Akademii Medycznej we Wrocławiu rozpoczęła się od momentu, kiedy Pan Profesor Zbigniew Jethon objął jej kierownictwo w 1992 roku. Wracając do dydaktyki, należy pamiętać, że to Pan Profesor zmodyfikował program nauczania przedmiotu higiena, który zresztą planował przemianować, nadając mu nową nazwę – medycyna zapobiegawcza i środowiskowa. Dążenia te zostały wyrażone m.in. w publikacji nowoczesnego podręcznika dla studentów, wydanego pod Jego redakcją w 1997 roku (Wyd. I) pod takim właśnie tytułem. Kolejna monografia była uzupełnieniem wcześniej napisanego podręcznika i nosiła tytuł „Zdrowie Publiczne” (2000 r.).

W tych kilku słowach nie sposób oczywiście przedstawić całokształtu dokonań Pana Profesora Zbigniewa Jethona w okresie kierowania przez Niego Katedrą i Zakładem Higieny Akademii Medycznej we Wrocławiu. Nie da się również przedstawić Jego sylwetki jako „człowieka współczesnego renesansu”, który potrafił łączyć racjonalne dążenia oraz dokonania naukowe z głębokim humanizmem. Nie było też to celem piszącego powyższy tekst, jednak może te słowa skłonią nas do refleksji: jakim można być, pracując do ostatnich chwil, dążąc do realizacji wytyczonych celów oraz postrzegając świat jako harmonijny system umożliwiający nam życie.

Piotr Dzięgiel

ŻYCIORYS
PROF. DR. HAB. N. MED. ZBIGNIEWA JETHONA

Prof. dr hab. Zbigniew Edward Jethon urodził się 18.02.1929 r. w Kołomyi. W 1947 r. zdał egzamin dojrzałości w LO w Białogardzie. Studiował w latach 1947-1952 na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Wrocławiu, a w 1953 r. uzyskał tytuł zawodowy lekarza. Już w trakcie studiów (w 1949 r.) rozpoczął pracę w Katedrze Fizjologii AM we Wrocławiu, którą kontynuował do czasu powołania do służby wojskowej w 1953 r. W latach 1957-1970 pracował w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej (WIML), osiągając kolejne szczeble kariery zawodowej i naukowej: kierownik Pracowni Fizjologii Ogólnej – 1957 r.; 1957 r. – specjalista medycyny lotniczej IO; 1959 – IIO; 1960 – stopień dr; 1967 r. – stopień dr hab.; 1967-1970 komendant WIML. W 1960 r. przebywał na stażu naukowym w Instytucie Medycyny Lotniczej i Kosmicznej w Moskwie, a w 1962 r. w Wojskowej Akademii Medycznej w Leningradzie. W latach 1970-80 pełnił funkcję kierownika Zakładu Higieny Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii. W 1973 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1983 r. W roku 1980 przeszedł na emeryturę wojskową i rozpoczął organizację Katedry Fizjologii Człowieka i Ergonomii (kierownik 1981-1987) na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, którego był jednocześnie dziekanem w latach 1982-84. W latach 1981-1982 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Sportu w Warszawie, a pomiędzy 1986 -1989 r. zajmował stanowisko kierownika Zakładu Biomedycznych Podstaw Kultury Fizycznej Uniwersytetu Szczecińskiego. W 1988 r. rozpoczął organizację Zakładu Ekologii Człowieka Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, którego kierownikiem był do 1992 r. W tym samym roku objął funkcję kierownika Katedry i Zakładu Higieny Akademii Medycznej we Wrocławiu, którą pełnił do 1999 r. Następnie pracował na stanowisku profesora w: Zakładzie Fizjologii AWF we Wrocławiu (do 2005 r.); w Wyższej Szkole Fizjoterapii we Wrocławiu (do 2015 r.); Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Witelona w Legnicy (do 2015 r.).

W trakcie swojej działalności naukowej wypromował ponad pięćdziesięciu doktorów, opublikował ponad 500 prac naukowych, w tym około 30 monografii. Był założycielem i pierwszym przewodniczącym Kolegium Kierowników Katedr Medycyny Zapobiegawczej i Higieny oraz Polskiego Towarzystwa Ergonomicznego, a także członkiem licznych innych krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych: Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej, Polskie Towarzystwo Fizjologiczne, Polskie Towarzystwo Epidemiologii Środowiskowej, Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej, Polskie Towarzystwo Ergonomiczne – członek honorowy, Polskie Towarzystwo Naukowe Kultury Fizycznej, Polskie Towarzystwo Higieniczne, Committee on Space Research (COSPAR), International Ergonomics Association, International Standarisation Organization, International Association of Sport Kinetics. Uczestniczył w pracach wielu komitetów PAN w tym Komitetu Profilaktyki, Epidemiologii i Promocji Zdrowia Polskiej Akademii Nauk. Był wielokrotnie nagradzany i odznaczony m.in.: Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

 

Zaloguj się aby komentować.